به هر حال آيه مباركه ، مسلمانان را برحذر ( احتياط و آمادگى ) امر مىكند كه فريب تبليغات منافقين و يهوديان را نخورند و آگاهانه ، مبارزه خود را ادامه دهند و در هنگام حمله ، باز در حِذْر باشند و از دشمن : عددشان ، نقشه‌هاى جنگى و تصميمشان ، كمين ، حيله‌ها ، دسيسه‌ها و اسلحه و مهماتشان آگاه شوند و از جمله حِذْرشان يكى هم برداشتن اسلحه است . پس در حقيقت معناى اول ، از مصاديق معناى دوم است و ميان دو معنى تنافى نيست . بالاخره خداوند سبحان ، مسلمانان را به‌طور كلى به حِذْر امر مىفرمايد : « 1 » و سپس حركت به سوى جبهه‌ها را دسته دسته و يا دسته جمعى بر آن مترتب مىسازد . حِذْر و حَذَر عبارت است از بيدار بودن و آماده شدن براى مواجهه با دشمن ، و آماده شدن به اين است كه از حال دشمن آگاه باشد و مقدار نيرو و استعداد جنگى او را بفهمد و اگر دشمن متعدد باشد ، روابط ميان آنان را نيز به دست آورد كه آيا با هم ارتباط و اتحاد دارند يا نه ؟ تا وسائل و ابزار جنگى ، براى مقابله با هجوم آنان را تهيه و آماده سازد . اين سه موضوع بايد مدّ نظر قرار گيرد ؛ زيرا اگر دشمن ، مسلمانان را غافلگير كند ، بر آنها هجوم مىآورد ؛ و اگر هم الآن هجوم نكند ، دائماً آنها را تهديد خواهد كرد و اگر مسلمانان در اثر قوّت اسلام در داخل كشور تهديد نشوند ، در مرزها و سرحدّات در امان نخواهند بود و اگر خواستند در مرزها استحكاماتى به وجود آورده و يا مراسم مذهبى انجام دهند ، حتماً دشمن متعرّض آنها خواهد شد و اگر مسافرت خارجى بر ايشان پيش آيد ، جان و مال و ناموسشان در خطر خواهد بود و آيهء خُذُوا حِذْرَكُمْ شامل همه اين پيش بينىها و آمادگىهاست كما اينكه در آيهء ديگر مىفرمايد : وَ اعِدُّوا لَهُمْ مَااسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْل . . . . « 2 » يعنى : براى تهديد دشمنانتان هرچه مىتوانيد نيرو و اسبان سوارى مهيا سازيد . . . شايسته است كه متفكران و صاحبان درايت و فهم ، فكر كنند تا مقدمات امتثال امر در اين آيهء كريمه را فراهم آورده و در جهت تهيه و آماده شدن ( كه در معنى آيه شريفه و در كلمهء حذر داخل است ) گام بردارند از قبيل : آموزش نظامى ، شناختن و تهيه سلاح‌هاى مختلف ( و مناسب با وضع جغرافيايى ) و نحوهء كاربرد آنها و اگر شناخت و استعمال اين

--> ( 1 ) - كه فريب تبليغات منافقين و يهوديان را نخورند و با آگاهى كامل عازم جنگ شوند . ( 2 ) - سورهء انفال ( 8 ) : 60 .